Wpływ podmiotów gospodarczych na zachowania innych

Występowanie zależności między podmiotami funkcjonującymi w sferze obsługi rynku może prowadzić do takiej sytuacji, w której jeden podmiot (grupa podmiotów) zdobywa pozycję dominującą, podporządkowując sobie innych uczestników rynku.

Samo uczestnictwo poszczególnych podmiotów w danym kanale nie musi koniecznie się łączyć z sytuacją nadrzędności i podrzędności. Takie zależności wykształcają się jednak wtedy, kiedy wskutek działania różnych czynników określone podmioty mają możliwość bezpośredniego oddziaływania na zachowania innych.

Siła Oddziaływanie bezpośrednie zmierza do objęcia kontrolą działal- przetargowa ności podmiotów funkcjonujących na różnych szczeblach kanału i odzwierciedla siłę przetargową podmiotu zabiegającego o taką kontrolę. Jeśli dany podmiot jest zdolny do określania lub ograniczania działalności innych podmiotów, to kontrola staje się podstawowym narzędziem koordynacji działalności uczestników kanału, określa wzajemne zależności, status, pozycję, oczekiwania, role itp.

Kontrola może być rozpatrywana jako atrybut „władzy” i siły przetargowej danego podmiotu13. Można przyjąć, że siła przetargowa oznacza zdolność do narzucania innym podmiotom czynności, których nie wykonaliby bez tego oddziaływania14. W praktyce zdolność ta zależy nie tylko od siły, z jaką dany podmiot może oddziaływać na innych, ale także od:

– stopnia uzależnienia uczestników kanału

– ich akceptowania lub tolerowania bezpośredniego oddziaływania innych

– zakresu i siły podejmowanych działań defensywnych.

Wpływ podmiotów gospodarczych na zachowania innych cz. II

Zdolność bezpośredniego oddziaływania jednych podmiotów na zachowania innych może zatem ulegać wzmocnieniu lub osłabieniu wraz ze zmianą czynników określających siłę przetargową uczestników kanału. Wykorzystywanie siły przetargowej zmierza do uzyskania przewagi nad pozostałymi uczestnikami kanału i ich podporządkowania. Można to osiągnąć w bardzo różny sposób w zależności od atutów, jakimi dysponuje dany uczestnik kanału. Atuty te mogą mieć charakter ekonomiczny lub społeczny. Wśród atutów ekonomicznych można wyróżnić zwłaszcza zdolność do nagradzania i karania, społecznych zaś – atrakcyjność, legalność i ekspertyzę.

Atuty Uzyskiwanie przewagi nad innymi podmiotami i ich podporząd- ekonomiczne kowanie przez nagradzanie opiera się na przekonaniu, że osiąganie określonych korzyści, np. finansowych, dostępu do źródeł zakupu, jest czynnikiem skłaniającym poszczególnych uczestników kanału do podporządkowania się innym. Ten sposób działania zależy od znaczenia spodziewanych korzyści dla podmiotów podporządkowujących się oraz prawdopodobieństwa, że korzyści takie będą mogły być w rzeczywistości osiągnięte.

Podporządkowanie przez nagradzanie może istotnie zmieniać charakter stosunków między ogniwami tworzącymi dany kanał dystrybucji. Stałe nagradzanie pewnych zachowań może je utrwalać lub intensyfikować, a jednocześnie zwiększać atrakcyjność podmiotu nagradzającego i wzmacniać jego rolę jako integratora kanału.

Podporządkowanie się jednych podmiotów innym może wynikać z obawy, iż działanie odbiegające od oczekiwanego spowoduje karę. Podobnie jak poprzednio, skuteczność takiego sposobu zależy od odczuwanej siły kary i stopnia prawdopodobieństwa jej wystąpienia, np. odmowa kontraktu czy dostaw, wycofanie poparcia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *